Mobbing Nedir ve Ne Zaman Başlar? Süreklilik, Kasıt ve Sistematiklik Kriteri

İş Yerinde Mobbing (Psikolojik Taciz) Nedir?

Modern çalışma hayatında en sık karşılaşılan fakat tanımlanmasında en çok karmaşa yaşanan kavramların başında mobbing (iş yerinde psikolojik taciz) gelmektedir. Kavramsal olarak mobbing; bir veya birden fazla kişinin, başka bir çalışana karşı sistematik, düşmanca ve ahlak dışı yöntemlerle uyguladığı psikolojik baskı, yıldırma ve dışlama sürecidir.

Mobbingin temel hedefi; mağdurun özsaygısını zedelemek, mesleki yeterliliğini sorgulatmak, onu sosyal ve kurumsal çevresinden izole etmek ve nihayetinde kendi isteğiyle istifa etmesini sağlamaktır.

Bir Davranışın Mobbing Sayılması İçin Gereken 3 Temel Kriter

Yargıtay içtihatları ve uluslararası çalışma hukuku standartlarına göre, bir eylemin iş yerinde psikolojik taciz olarak kabul edilebilmesi için şu üç temel koşulun birlikte gerçekleşmesi aranır:

1. Kasıtlı Olma (Hedef Alma)

Mobbing tesadüfi bir olay değildir. Fail veya failler, mağdur üzerinde bilinçli bir baskı kurmayı hedefler. Eylemlerin ardında kişiyi yıpratma, sindirme veya kurum dışına itme amacı yer alır.

2. Süreklilik Unsuru (Zamansal Süreç)

İş yerinde bir defaya mahsus yaşanan tartışmalar, gerginlikler ya da anlık öfke patlamaları mobbing olarak nitelendirilemez. Yargı kararlarında genellikle bu baskının en az 6 ay boyunca ve periyodik olarak devam etmesi kriteri aranır.

3. Sistematiklik ve Bütünlük

Uygulanan davranışlar birbirini besleyen taktiksel bir örüntü içerir. Mağdurun toplantılara çağrılmaması, maillerin gizlenmesi, yetkilerinin sebepsiz geri alınması veya imkansız iş teslim süreleri verilmesi gibi davranışlar bir bütünlük teşkil eder.

Mobbing Nedir, Ne Değildir?

Çalışma hayatında mobbingi doğru teşhis etmek hak kayıplarını önlemek açısından hayati önem taşır:

• Mobbing Değildir: Yöneticinin makul sınırlar içindeki görev dağılımı, mevzuata uygun performans takibi ve anlık iş stresi kaynaklı münferit gerginlikler.
• Mobbingdir: Çalışanın hiçbir objektif gerekçe yokken izole edilmesi, alaya alınması, dedikodu kampanyalarıyla mesleki itibarının yok edilmesi ve yetkisizleştirilmesi.